1.2 ଘରେ ଠିକ୍ ଭାବେ ରକ୍ତଚାପ ମାପନ୍ତୁ — ମାଗଣା

ଆପଣ କ’ଣ ଶିଖିବେ

ଏହି ପାଠ ଶେଷରେ ଆପଣ ଘରେ ରକ୍ତଚାପ ମାପିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେବା, ଉପଯୁକ୍ତ ଯନ୍ତ୍ର ଓ କଫ୍ ବାଛିବା, ଠିକ୍ ଭାବେ ବସିବା, ଦୁଇଟି ମାପ ସତ କରି ଲେଖିବା ଓ କେବେ ସାହାଯ୍ୟ ନେବେ ତାହା ବୁଝିପାରିବେ। ଘରୋଇ ରେକର୍ଡ କ’ଣ କହିପାରେ ଓ କ’ଣ କହିପାରେ ନାହିଁ, ତାହା ମଧ୍ୟ ଜାଣିବେ। ପଢ଼ିବା, ଦେଖାଇବା ଓ ଅଭ୍ୟାସ ପାଇଁ ପ୍ରାୟ ୪୫ ରୁ ୬୦ ମିନିଟ୍ ରଖନ୍ତୁ। ଶିଖିବାକୁ ନିଜର ଯନ୍ତ୍ର ଥିବା ଜରୁରୀ ନୁହେଁ। ବସିବାର ଭଙ୍ଗୀ ଅଭ୍ୟାସ କରି ତାଲିକାଟିକୁ କ୍ଲିନିକ୍ ବା ଔଷଧ ଦୋକାନକୁ ନେଇପାରିବେ। ଏହା ବୟସ୍କ ଓ ପରିବାରର ସହଯୋଗୀଙ୍କ ପାଇଁ ଶିକ୍ଷା। ଏହା ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ବା ଔଷଧ ବଦଳାଇବାର ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ନୁହେଁ।

1. ମାପିବା ପ୍ରଣାଳୀ କାହିଁକି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ

ବ୍ୟକ୍ତି, ଯନ୍ତ୍ର ଓ ପ୍ରଣାଳୀ ଏକାଠି ଠିକ୍ ଥିଲେ ରକ୍ତଚାପ ଯନ୍ତ୍ର ଉପକାରୀ ହୁଏ। ସିଡ଼ି ଚଢ଼ିବା ପରେ ତରତରରେ ନିଆ ମାପ ଓ ବିଶ୍ରାମ ପରେ ଯୋଜନା ଅନୁସାରେ ନିଆ ମାପ ଅଲଗା। କଥା କହିବା, ଭରା ମୂତ୍ରାଶୟ, ସହାରା ନଥିବା ବାହୁ ବା ଅନୁପଯୁକ୍ତ କଫ୍ ଫଳକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ। ଏଥିରୁ ସବୁ ଘରୋଇ ମାପ ଅବିଶ୍ୱସନୀୟ ବୋଲି ନୁହେଁ। ନିୟମିତ ଏକ ପ୍ରଣାଳୀ ଦରକାର। ଭୁଲ୍ ତରାଜୁରେ ଚାଉଳ ଓଜନ କରି ଅଧିକ ଦଶମିକ ଲେଖିଲେ ମୂଳ ଭୁଲ୍ ଠିକ୍ ହୁଏ ନାହିଁ। ସେହିପରି ଡିଜିଟାଲ୍ ଯନ୍ତ୍ରର ସ୍ପଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟା ଠିକ୍ ମାପର ନିଶ୍ଚୟତା ନୁହେଁ। ଏକ ପ୍ରଣାଳୀ ଶିଖିଲେ ଚିକିତ୍ସା ଦଳ ଭଲ ତଥ୍ୟ ପାଏ। ଚିନ୍ତାବେଳେ ନୂଆ ପ୍ରଣାଳୀ ତିଆରି କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।

2. ଯାଞ୍ଚ ହୋଇଥିବା ବାହୁର ଯନ୍ତ୍ର ବାଛନ୍ତୁ

ଘରେ ସାଧାରଣତଃ ଉପର ବାହୁରେ ଲଗାଯାଉଥିବା ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ଯନ୍ତ୍ର ଭଲ ବିକଳ୍ପ। ବିଜ୍ଞାପନ, ଦାମ ବା ପରିଚିତ ବ୍ରାଣ୍ଡ ଦେଖିବା ବଦଳରେ ସ୍ୱାଧୀନ ଭାବେ ନିର୍ଭରଯୋଗ୍ୟତା ଯାଞ୍ଚ ହୋଇଥିବା ମଡେଲ୍ ବାଛନ୍ତୁ। ମଡେଲ୍ ଓ କଫ୍ ଯାଞ୍ଚରେ ଡାକ୍ତର ବା ଫାର୍ମାସିଷ୍ଟଙ୍କ ସାହାଯ୍ୟ ନିଅନ୍ତୁ। ଯାଞ୍ଚର ମାନ୍ୟତା ସେହି ଯନ୍ତ୍ର ଓ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପରିସ୍ଥିତି ପାଇଁ; ଭୁଲ୍ ପ୍ରଣାଳୀରେ ମଧ୍ୟ ସବୁ ଫଳ ଠିକ୍ ହେବ ବୋଲି ନୁହେଁ। ଫୋନ୍ ଆପ୍, ସ୍ମାର୍ଟୱାଚ୍, ଆଙ୍ଗୁଠି ବା କଚଟିର ମାପକୁ ସମାନ ବିକଳ୍ପ ଭାବନ୍ତୁ ନାହିଁ। ବାହୁରେ ମାପ ସମ୍ଭବ ନହେଲେ କେବେ କେବେ କଚଟି ଯନ୍ତ୍ର ବିଚାର କରାଯାଏ; ତାହା ପାଇଁ ପରାମର୍ଶ ଓ ସତର୍କ ଅବସ୍ଥାନ ଦରକାର। ସନ୍ଦେହ ଥିଲେ ଯନ୍ତ୍ରଟିକୁ ଚିକିତ୍ସା ଭେଟକୁ ନିଅନ୍ତୁ।

3. କଫ୍ ବାହୁକୁ ଠିକ୍ ମେଳ ହେବା ଦରକାର

କଫ୍ ହେଉଛି ଉପର ବାହୁ ଚାରିପଟେ ଲଗାଯାଇ ଫୁଲୁଥିବା ପଟି। ଏହାର ଆକାର ବାହୁର ପରିଧି ଓ ନିର୍ମାତାଙ୍କ ଦିଆ ଆକାର ସୀମା ସହ ମେଳ ହେବା ଦରକାର। ଖୁବ୍ ଛୋଟ ବା ବଡ଼ କଫ୍ ଭୁଲ୍ ଫଳ ଦେଇପାରେ। ମୋଟା ବାହୁରେ ସାଧାରଣ କଫ୍‌କୁ ଜୋର କରି ଟାଣିବା ବଦଳରେ ଅନ୍ୟ ଆକାର ବା ଡିଜାଇନ୍ ଦରକାର ହୋଇପାରେ। ପିଲାଙ୍କ କଫ୍ ନିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ ବା ଯେଉଁଠି ବନ୍ଦ ହେଉଛି ସେଠି ଲଗାନ୍ତୁ ନାହିଁ। ପ୍ରଶିକ୍ଷିତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ମେଳ ଯାଞ୍ଚ କରିବାକୁ କହନ୍ତୁ। ଧମନୀ ଚିହ୍ନ, ତଳ ଧାର, ନଳୀ ଓ ବନ୍ଦ କରିବା ବିଷୟରେ ପୁସ୍ତିକା ମାନନ୍ତୁ। କଫ୍ ଖରାପ, ବନ୍ଧନ ଢିଲା ବା ନଳୀରୁ ପବନ ବାହାରୁଥିଲେ ମରାମତି କରନ୍ତୁ। ରେକର୍ଡର ସଂଖ୍ୟା ବଦଳାଇ ତାହାର ଭରଣା କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।

4. ବିଶେଷ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଅଧିକ ପରାମର୍ଶ

ଗର୍ଭାବସ୍ଥା, ଖୁବ୍ ବଡ଼ ବା ଅସାଧାରଣ ଆକୃତିର ବାହୁ, ଅନିୟମିତ ହୃଦ୍‌ସ୍ପନ୍ଦନ, କମ୍ପନ, ଅକ୍ଷମତା ବା ଗୋଟିଏ ବାହୁ ବ୍ୟବହାର ହୋଇ ନପାରିଲେ ଉପଯୁକ୍ତ ଯନ୍ତ୍ର ଓ ବଦଳିଥିବା ପ୍ରଣାଳୀ ଦରକାର ହୋଇପାରେ। ସାଧାରଣ ବୟସ୍କଙ୍କ ପାଇଁ ଭଲ ଯନ୍ତ୍ର ସବୁ ବିଶେଷ ଦଳ ପାଇଁ ଯାଞ୍ଚ ହୋଇଥିବା ଜରୁରୀ ନୁହେଁ। ଡାୟାଲିସିସ୍ ପାଇଁ ବାହୁରେ ବିଶେଷ ରକ୍ତନଳୀ ବ୍ୟବସ୍ଥା, ପୂର୍ବ ଚିକିତ୍ସା ବା ଅନ୍ୟ ଅବସ୍ଥା କହି କେଉଁ ବାହୁରେ ମାପିବେ ପଚାରନ୍ତୁ। ଅନଲାଇନ୍ ଚିତ୍ର ଦେଖି ନିଜେ ହାତ ବା ପାଦର ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନ ବାଛନ୍ତୁ ନାହିଁ। ପିଲାଙ୍କ ପାଇଁ ଅଲଗା ଯନ୍ତ୍ର ଓ ମୂଲ୍ୟାୟନ ଦରକାର। ଏହି ବୟସ୍କ ପାଠରେ ପିଲାଙ୍କ ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।

5. ପ୍ରଥମେ ମାପିବା ସ୍ଥାନ ସଜାନ୍ତୁ

ପିଠିକୁ ସହାରା ଦେଉଥିବା ଚେୟାର ଓ ବାହୁ ରଖିବାକୁ ସ୍ଥିର ଟେବୁଲ୍ ଥିବା ଶାନ୍ତ, ଆରାମଦାୟକ ସ୍ଥାନ ବାଛନ୍ତୁ। ଯନ୍ତ୍ର ଓ ଖାତା ହାତ ପାଖରେ ରଖନ୍ତୁ। ବାହୁକୁ ପବନରେ ଧରି ନରଖି କଫ୍ ଲଗାଇହେବା ଦରକାର। ଖଟ, ନିଚା ଷ୍ଟୁଲ୍, ସୋଫାର ଧାର ବା ତଳେ ବସିଲେ ଠିକ୍ ଭଙ୍ଗୀ କଷ୍ଟକର ହୋଇପାରେ। ସମ୍ଭବ ହେଲେ ଉପଯୁକ୍ତ ଚେୟାର ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ। ସ୍ପଷ୍ଟ ଆଲୋକ ଫଳ ପଢ଼ିବା ଓ ଲେଖିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ। ପରିବାରର ସହଯୋଗୀ ମାପବେଳେ ଶାନ୍ତ ରହିବେ ବୋଲି ଠିକ୍ କରନ୍ତୁ। ଫୋନ୍ ଦୂରେ ରଖନ୍ତୁ ଓ ଟିଭି ବନ୍ଦ କରନ୍ତୁ। ଏହା ଏକ ଛୋଟ ନିୟମିତ ଅଭ୍ୟାସ; ଘରେ ଡାକ୍ତରଖାନା ତିଆରି କରିବା ନୁହେଁ।

6. ତିରିଶ ମିନିଟ୍‌ର ପ୍ରସ୍ତୁତି ମନେ ରଖନ୍ତୁ

ସାଧାରଣ ବିଶ୍ରାମ ମାପ ପୂର୍ବରୁ ଅତିକମ୍‌ରେ ୩୦ ମିନିଟ୍ ବ୍ୟାୟାମ, ଧୂମପାନ ଓ କ୍ୟାଫେଇନ୍ ପାନୀୟ ଏଡ଼ାନ୍ତୁ। କଫି, କଡ଼ା ଚା, କୋଲା ଓ ଏନର୍ଜି ଡ୍ରିଙ୍କ୍‌ରେ କ୍ୟାଫେଇନ୍ ଥାଇପାରେ। ଜୋର୍‌ରେ ଚାଲିବା, ସିଡ଼ି ଚଢ଼ିବା ବା ତରତରରେ ଯାତ୍ରା ପରେ ତୁରନ୍ତ ମାପନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଚିକିତ୍ସା ଦଳ ବା ପୁସ୍ତିକାର ଅନ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ମଧ୍ୟ ମାନନ୍ତୁ। ପ୍ରସ୍ତୁତି ଠିକ୍ ନହୋଇଥିଲେ ଲୁଚାଇବା ବଦଳରେ ଲେଖନ୍ତୁ। ଜରୁରୀ ରୋଗବେଳର ମାପ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ; ତାହାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ବିଶ୍ରାମ ମାପ ସହ ସମାନ ଭାବନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଛାତି ବେଦନା, ତୀବ୍ର ଶ୍ୱାସକଷ୍ଟ ବା ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍ ଲକ୍ଷଣରେ ୩୦ ମିନିଟ୍ ପୂରଣ ପାଇଁ ସାହାଯ୍ୟ ବିଳମ୍ବ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।

7. ମୂତ୍ରାଶୟ ଖାଲି କରି ପାଞ୍ଚ ମିନିଟ୍ ବିଶ୍ରାମ

ଦରକାର ହେଲେ ପ୍ରଥମେ ଶୌଚାଳୟ ଯାଆନ୍ତୁ। ଭରା ମୂତ୍ରାଶୟ ମାପକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ ଓ ବସିବା ଅସୁବିଧା କରେ। ପରେ ଅତିକମ୍‌ରେ ପାଞ୍ଚ ମିନିଟ୍ ଶାନ୍ତ ହୋଇ ବସନ୍ତୁ। ବିଶ୍ରାମର ଅର୍ଥ ମେସେଜ୍ ଦେଖିବା, ଝଗଡ଼ା ଆଲୋଚନା, ଖାଇବା ବା ଫୋନ୍ ଧରିବା ନୁହେଁ। ସ୍ୱାଭାବିକ ଶ୍ୱାସ ନିଅନ୍ତୁ। ଫଳ ଭଲ କରିବା ପାଇଁ ଜଟିଳ ଶ୍ୱାସ ଅଭ୍ୟାସ ବା ଶ୍ୱାସ ରୋକିବା ଦରକାର ନାହିଁ। ତରତରରେ ଘରକୁ ଫେରିଲେ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଓ ବିଶ୍ରାମ ସମୟ ଦିଅନ୍ତୁ। ଚିନ୍ତା ରହିଲେ ପରିସ୍ଥିତି ଲେଖି ଡାକ୍ତରଙ୍କୁ କହନ୍ତୁ। ବାରମ୍ବାର ଜୋର କରି ଆରାମ ନେବା ପରେ ସବୁଠାରୁ କମ୍ ମାପକୁ ଏକମାତ୍ର ସତ ମାପ ଭାବନ୍ତୁ ନାହିଁ।

8. ପାଦଠାରୁ ବାହୁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଠିକ୍ ଭଙ୍ଗୀ

ପିଠିକୁ ସହାରା ଦେଇ ବସନ୍ତୁ। ଦୁଇ ପାଦ ଚଟାଣରେ ସମତଳ ରଖନ୍ତୁ ଓ ଗୋଡ଼ ଉପରେ ଗୋଡ଼ ରଖନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଚେୟାରର ଧାରରେ ଶରୀର କଠିନ କରି ବସନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଚେୟାର ଉଚ୍ଚ ହେଲେ ସ୍ଥିର ପାଦ ସହାରା ଉପକାରୀ; ତଥାପି କଷ୍ଟ ହେଲେ ପଚାରନ୍ତୁ। କହୁଣି ତଳ ବାହୁ ଟେବୁଲ୍ ବା ସହାରାରେ ରଖି ପାପୁଲି ଉପରକୁ କରନ୍ତୁ। କାନ୍ଧ ଓ ହାତ ଢିଲା ରଖନ୍ତୁ। ମୁଠି ଚିପନ୍ତୁ ନାହିଁ ବା ବାହୁକୁ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଉପରେ ଧରନ୍ତୁ ନାହିଁ। କଫ୍‌ର ମଝି ହୃଦୟ ଉଚ୍ଚତାରେ ହେବା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ; ଟେବୁଲ୍‌ରେ ଯନ୍ତ୍ରର ଉଚ୍ଚତା ନୁହେଁ। ସ୍ଥିର ତକିଆ ସହାରା ହୋଇପାରେ। ପାର୍ଶ୍ୱରୁ କାହାକୁ ଭଙ୍ଗୀ ଦେଖିବାକୁ କହନ୍ତୁ।

9. ଖାଲି ଚର୍ମରେ କଫ୍ ଲଗାନ୍ତୁ

ଯନ୍ତ୍ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅନୁସାରେ ଉପର ବାହୁର ଖାଲି ଚର୍ମରେ କଫ୍ ଲଗାନ୍ତୁ। ପୋଷାକ ଉପରେ ଲଗାନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଟାଇଟ୍ ବାହୁ ଉପରକୁ ଗୁଡ଼ାଇଲେ ମଧ୍ୟ ବାହୁ ଚିପି ହୋଇପାରେ। କଫ୍ ଆରାମରେ ଲଗାଇହେବା ପୋଷାକ ପିନ୍ଧନ୍ତୁ। କହୁଣି ଭାଙ୍ଗ ଉପରେ ଲଗାଇବା ଓ ଚିହ୍ନ ମେଳ କରିବା ପାଇଁ ନିର୍ମାତାଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ମାନନ୍ତୁ। ପୁସ୍ତିକା ଅନୁସାରେ ଠିକ୍ ଭାବେ ବାନ୍ଧନ୍ତୁ; ବେଦନା ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଟାଣନ୍ତୁ ନାହିଁ। ନଳୀ ମୋଡ଼ି ବା ଭାଙ୍ଗି ନଯାଉ। ସହଯୋଗୀ ପ୍ରସ୍ତୁତିରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବେ, ମାପ ଭିତରେ କଥା କହିବେ ନାହିଁ। ଚିତ୍ର କେବଳ ସ୍ମରଣ ପାଇଁ। ନିଜ ଯନ୍ତ୍ରର ପୁସ୍ତିକାର ବିକଳ୍ପ ନୁହେଁ। ନପାରିଲେ ପ୍ରଶିକ୍ଷିତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଦେଖାଇବାକୁ କହି ଅଭ୍ୟାସ କରନ୍ତୁ।

10. କେଉଁ ବାହୁ ବ୍ୟବହାର କରିବେ ଠିକ୍ କରନ୍ତୁ

ପ୍ରଥମ ଚିକିତ୍ସା ମୂଲ୍ୟାୟନରେ ଡାକ୍ତର ଦୁଇ ବାହୁ ତୁଳନା କରି ପରେ ଗୋଟିଏ ବାହୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଇପାରନ୍ତି। ସେହି ବାହୁ ନିୟମିତ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ। କମ୍ ସଂଖ୍ୟା ଖୋଜିବାକୁ ବାହୁ ବଦଳାନ୍ତୁ ନାହିଁ। ପୂର୍ବରୁ ଭିନ୍ନ ବାହୁରେ ମାପିଥିଲେ ରେକର୍ଡରେ ସତ କରି ଲେଖି ଆଲୋଚନା କରନ୍ତୁ। ଦୁଇ ବାହୁ ମଧ୍ୟରେ ପାର୍ଥକ୍ୟର ଚିକିତ୍ସାଗତ ଅର୍ଥ ଥାଇପାରେ। ଘରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟା ବିୟୋଗ କରି ଠିକ୍ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ। ବାହୁରେ ବେଦନା, ଆଘାତ ବା ଚିକିତ୍ସାଗତ ଅସୁବିଧା ଥିଲେ ପଚାରନ୍ତୁ। ଖାତା ଉପରେ ବାଛିଥିବା ବାହୁ ଲେଖନ୍ତୁ। ସହଯୋଗୀ ମଧ୍ୟ ଏହା ଜାଣିବେ। ନିୟମିତତା ସହ ସୁରକ୍ଷା ଓ ନିଜ ପରିସ୍ଥିତି ପ୍ରଥମ।

11. START ଦବାଇ ଶାନ୍ତ ରୁହନ୍ତୁ

ସବୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ ଯନ୍ତ୍ର ଆରମ୍ଭ କରି କଫ୍ ଫୁଲିବା ଓ ପବନ ବାହାରିବାବେଳେ ସ୍ଥିର ରୁହନ୍ତୁ। କଥା, ମେସେଜ୍, ଚିନ୍ତାଜନକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ବା ଭଙ୍ଗୀ ବଦଳାଇବା ଏଡ଼ାନ୍ତୁ। ଶ୍ୱାସ ରୋକନ୍ତୁ ନାହିଁ। କଫ୍ କିଛି ସମୟ ଟାଇଟ୍ ଲାଗେ। ବେଦନା ବା ଅସାଧାରଣ ବ୍ୟବହାରରେ ପୁସ୍ତିକା ମାନନ୍ତୁ। ଫଳ ଆସିଲେ ଦୁଇ ସଂଖ୍ୟା ଓ ଏକକ ପଢ଼ନ୍ତୁ। ନାଡ଼ି ଅଲଗା ମାପ; ପ୍ରତି ମିନିଟ୍ ସ୍ପନ୍ଦନରେ ଦେଖାଯାଏ। ଅନିୟମିତ ହୃଦ୍‌ସ୍ପନ୍ଦନ ଚିହ୍ନ ନିଜେ ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ନୁହେଁ। ବାରମ୍ବାର ଆସିଲେ ବା ଲକ୍ଷଣ ଥିଲେ କହନ୍ତୁ। ଭୁଲ୍ ସଙ୍କେତ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ମାନନ୍ତୁ। ଅନୁମାନରେ ସଂଖ୍ୟା ବା ପୂର୍ବ ଫଳ ଲେଖନ୍ତୁ ନାହିଁ।

12. ଅତିକମ୍‌ରେ ଗୋଟିଏ ମିନିଟ୍ ଅନ୍ତରରେ ଦୁଇ ମାପ

ସାଧାରଣ ଘରୋଇ ମାପବେଳେ ଅତିକମ୍‌ରେ ଗୋଟିଏ ମିନିଟ୍ ଅନ୍ତରରେ ଦୁଇଥର ମାପନ୍ତୁ। ସମାନ ଭଙ୍ଗୀ ରଖି ଦୁଇଟି ପୂରା ଫଳ ଲେଖନ୍ତୁ। ପ୍ରଥମ ଓ ଦ୍ୱିତୀୟ ଫଳ ଅଲଗା ହୋଇପାରେ। ଏହା ଯନ୍ତ୍ର ଭାଙ୍ଗିବା ବା ଜରୁରୀ ରୋଗର ନିଶ୍ଚିତ ପ୍ରମାଣ ନୁହେଁ। କେବଳ କମ୍ ଫଳ ବାଛନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଚିକିତ୍ସା ଦଳ ଅନ୍ୟ ସମୟସୂଚୀ ବା ବିଶେଷ ଅବସ୍ଥାରେ ଅଧିକ ମାପ କହିଥିଲେ ସେହି ଯୋଜନା ମାନନ୍ତୁ। ଭୟରେ କିଛି ମିନିଟ୍ ଅନ୍ତରରେ ବାରମ୍ବାର ମାପିଲେ ଚିନ୍ତା ଓ ମାପର ଚକ୍ର ଚାଲିପାରେ। ଏହା ସୂଚନା ପାଇଁ; ପାସ୍ କରିବାର ପରୀକ୍ଷା ନୁହେଁ। ଅସାଧାରଣ ଉଚ୍ଚ, କମ୍ ବା ଅସଙ୍ଗତ ଫଳରେ କ’ଣ କରିବେ ପୂର୍ବରୁ ପଚାରନ୍ତୁ।

13. ଅନ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତି ବୁଝିପାରିବା ରେକର୍ଡ ଲେଖନ୍ତୁ

ତାରିଖ, ସମୟ, ବାହୁ, ପ୍ରଥମ ମାପ, ଦ୍ୱିତୀୟ ମାପ, ନାଡ଼ି ଥିଲେ ତାହା, ଲକ୍ଷଣ ଓ ଔଷଧ ସମୟ ଲେଖନ୍ତୁ। କେବଳ 138 ନୁହେଁ, 138/84 mmHg ପରି ପୂରା ଯୋଡ଼ା ଲେଖନ୍ତୁ। ଏହା ଶିକ୍ଷାର ଉଦାହରଣ; ଆପଣଙ୍କ ଲକ୍ଷ୍ୟ ନୁହେଁ। ମୁଣ୍ଡ ବୁଲାଇବା, ବେଦନା, ରୋଗ, ଔଷଧ ଛାଡ଼ିବା ବା ପ୍ରସ୍ତୁତି ଅସୁବିଧା ସଂକ୍ଷେପରେ ଲେଖନ୍ତୁ। ସମ୍ଭବ ହେଲେ ଯନ୍ତ୍ରର ସଂରକ୍ଷିତ ମାପ ରଖନ୍ତୁ; କେବଳ ମନେ ରଖିବା ଉପରେ ଭରସା କରନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଯନ୍ତ୍ରର ତାରିଖ ଓ ସମୟ ଠିକ୍ ଅଛି କି ଦେଖନ୍ତୁ। ଲେଖିବାରେ ଭୁଲ୍ ହେଲେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ସଂଶୋଧନ କରନ୍ତୁ। ମିଥ୍ୟାରେ ନିଖୁଣ ଦେଖାନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଖାତା ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ରଖି ଚିକିତ୍ସାରେ ଜଡ଼ିତ ଲୋକଙ୍କୁ ଦେଖାନ୍ତୁ।

14. କେବେ ଓ କେତେଥର ମାପିବେ ଠିକ୍ କରନ୍ତୁ

କାହିଁକି ମାପୁଛନ୍ତି ପଚାରନ୍ତୁ। ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ନିଶ୍ଚିତ କରିବା, ଔଷଧ ବଦଳର ସମୀକ୍ଷା ବା ସ୍ଥିର ଚିକିତ୍ସାରେ ସମୟସୂଚୀ ଅଲଗା ହୋଇପାରେ। ଔଷଧ, ଖାଦ୍ୟ ଓ ଡ୍ୟୁଟି ଅନୁସାରେ କେଉଁ ସମୟ ଭଲ ପଚାରନ୍ତୁ। ମାପିବା ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଔଷଧ ବିଳମ୍ବ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଭଲ ଫଳ ପାଇଁ ଆଗରୁ ବା ଅତିରିକ୍ତ ଔଷଧ ନିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଅସ୍ପଷ୍ଟ ହେଲେ ଚିକିତ୍ସା ଦଳକୁ ପଚାରି ପୂର୍ବ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ମାନନ୍ତୁ। ଅଧିକ ମାପ ସବୁବେଳେ ଭଲ ନୁହେଁ। ଛୋଟ ଯୋଜିତ ଶୃଙ୍ଖଳା ଅନିୟମିତ ଚିନ୍ତାର ମାପଠାରୁ ଭଲ ହୋଇପାରେ। ଆରମ୍ଭ, ସମୀକ୍ଷା ତାରିଖ ଓ ଫଳ ପଠାଇବା ଉପାୟ ଲେଖନ୍ତୁ। ପରିବାର ମଧ୍ୟ ସମାନ ଯୋଜନା ମାନିବ।

15. ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ପାଇଁ ଘରୋଇ ମାପ ଶୃଙ୍ଖଳା

NICE ର ଗୋଟିଏ ପ୍ରଣାଳୀରେ ବସିକରି ଦୁଇଟି ମାପ ଅତିକମ୍‌ରେ ଗୋଟିଏ ମିନିଟ୍ ଅନ୍ତରରେ, ସକାଳ ଓ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ, ଅତିକମ୍‌ରେ ଚାରି ଦିନ ଓ ସମ୍ଭବ ହେଲେ ସାତ ଦିନ ନିଆଯାଏ। ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ପାଇଁ ହାରାହାରି କରିବାବେଳେ ପ୍ରଥମ ଦିନ ବାଦ୍ ଦେଇ ବାକି ମାପ ବ୍ୟବହାର ହୁଏ। ଏହା ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ପ୍ରଣାଳୀ। ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସବୁଦିନ ସକାଳ ସନ୍ଧ୍ୟା ମାପିବାର ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ନୁହେଁ। ଡାକ୍ତର ଚାହିଁଲେ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ। ପ୍ରଥମ ଦିନର ମାପ ଖାତାରେ ରଖନ୍ତୁ ଓ ଖୁବ୍ ଉଚ୍ଚ ଫଳ ଲୁଚାନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଗଣନାରୁ ବାଦ୍ ଦେବା ଓ ତଥ୍ୟ ମିଟାଇବା ଅଲଗା। ଡାକ୍ତର କ୍ଲିନିକ୍ ମାପ ସହ ହାରାହାରି ବୁଝିବେ। ହାରାହାରି କମ୍ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଖୁବ୍ ଉଚ୍ଚ ମାପ ନିରାପଦ ବୋଲି ନୁହେଁ।

16. ଯନ୍ତ୍ର ଓ ପ୍ରଣାଳୀର ଯତ୍ନ

ଯନ୍ତ୍ର, କଫ୍ ଓ ନଳୀକୁ ନିର୍ମାତାଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅନୁସାରେ ସଫା ଓ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖନ୍ତୁ। ଅସାଧାରଣ ବ୍ୟବହାରରେ ବ୍ୟାଟେରୀ ବା ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଯୋଗାଣ ଦେଖନ୍ତୁ। ଯନ୍ତ୍ର ଖୋଲନ୍ତୁ ନାହିଁ ବା ମାପ ସଂଖ୍ୟା ବଦଳାଇ ଠିକ୍ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତୁ ନାହିଁ। କ୍ଲିନିକ୍‌କୁ ଯନ୍ତ୍ର ଓ କଫ୍ ନେଇ ପ୍ରଶିକ୍ଷିତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଖାନ୍ତୁ ଓ ଉପଯୁକ୍ତ ତୁଳନା କରାନ୍ତୁ। ଯାଞ୍ଚ ବା ସର୍ଭିସ୍ ପରାମର୍ଶ ମାନନ୍ତୁ। କଫ୍ ମେଳ ନହେଲେ ବା ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଅବସ୍ଥା ବଦଳିଲେ ପୂର୍ବର ଭଲ ଯନ୍ତ୍ର ଅନୁପଯୁକ୍ତ ହୋଇପାରେ। ସହଯୋଗୀ ତାଲିକା ଦେଖି ମଝିରେ ମଝିରେ ରୁଟିନ୍ ଦେଖିପାରନ୍ତି। ମାପବେଳେ ସମାଲୋଚନା ବା ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେବେ ନାହିଁ। ଛୋଟ ଭୁଲ୍ ସୁଧାରିବା ମହଙ୍ଗା ଡିସ୍ପ୍ଲେ କିଣିବାଠାରୁ ଅଧିକ ଉପକାରୀ ହୋଇପାରେ।

17. କେବେ ଜରୁରୀ ସାହାଯ୍ୟ ନେବେ

ଗର୍ଭବତୀ ନଥିବା ବୟସ୍କଙ୍କର ଉପର ସଂଖ୍ୟା ୧୮୦ ବା ଅଧିକ କିମ୍ବା ତଳ ସଂଖ୍ୟା ୧୨୦ ବା ଅଧିକ ହେଲେ ଶୀଘ୍ର ଧ୍ୟାନ ଦରକାର। ଛାତି ବେଦନା, ତୀବ୍ର ଶ୍ୱାସକଷ୍ଟ, ନୂଆ ଦୁର୍ବଳତା, କହିବାରେ କଷ୍ଟ, ହଠାତ୍ ଦୃଷ୍ଟି ହରାଇବା ବା ବିଭ୍ରାନ୍ତିରେ ତୁରନ୍ତ ଜରୁରୀ ସାହାଯ୍ୟ ନିଅନ୍ତୁ। ପୁଣି ମାପ, ପାଠ୍ୟକ୍ରମର ଉତ୍ତର ବା ଭଲ ହାରାହାରି ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷା ନାହିଁ। ମାପ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଲକ୍ଷଣ ଜରୁରୀ। ଲକ୍ଷଣ ନଥିଲେ ଶାନ୍ତ ବସି ଅତିକମ୍‌ରେ ଗୋଟିଏ ମିନିଟ୍ ପରେ ପୁଣି ମାପନ୍ତୁ। ଏତେ ଉଚ୍ଚ ରହିଲେ ଜରୁରୀ ଭାବେ ଡାକ୍ତରଙ୍କୁ କହନ୍ତୁ। ଅତିରିକ୍ତ ବଟିକା ବା ଜୋର୍ ବ୍ୟାୟାମ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଗର୍ଭାବସ୍ଥା ଓ ପ୍ରସବ ପରର ସପ୍ତାହରେ ଆଗରୁ ଅଲଗା ମୂଲ୍ୟାୟନ ଦରକାର; ଏହି ସୀମାକୁ ଅପେକ୍ଷା କରନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଅଚେତ ହେବା ବା ଗୁରୁତର ରୋଗରେ ମଧ୍ୟ ଜରୁରୀ ଯତ୍ନ ନିଅନ୍ତୁ।

18. ଦୀନବନ୍ଧୁ ନିଜ ରୁଟିନ୍ ବଦଳାନ୍ତି

ସିଡ଼ି ଚଢ଼ି ଆସି ସମ୍ପର୍କୀୟଙ୍କ ସହ କଥା କହିବାବେଳେ ଦୀନବନ୍ଧୁ ମାପନ୍ତି। ଫଳ ଦେଖି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୁଅନ୍ତି। ତାଙ୍କ ଝିଅ ଦୋଷ ନଦେଇ ସେହି ମାପ ସହ ପରିସ୍ଥିତି ଲେଖି ରଖିବାକୁ କହେ। ପରଦିନ ସେମାନେ ସହାରା ଥିବା ଚେୟାର, ବିଶ୍ରାମ, ଠିକ୍ କଫ୍ ଓ ଗୋଟିଏ ମିନିଟ୍ ଅନ୍ତରରେ ଦୁଇ ମାପର ରୁଟିନ୍ କରନ୍ତି। କେବଳ ଭଲ ଫଳ ନୁହେଁ, ଦୁଇ ଦିନର ତଥ୍ୟ କ୍ଲିନିକ୍‌କୁ ନିଅନ୍ତି। ଡାକ୍ତର ଧାରା ଓ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଖି ପରବର୍ତ୍ତୀ ଯୋଜନା କରନ୍ତି। ଠିକ୍ ପ୍ରଣାଳୀରେ ସବୁବେଳେ ସାଧାରଣ ଫଳ ଆସେ ନାହିଁ। ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ ମଧ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇ ଯତ୍ନ ଦରକାର ହୋଇପାରେ। ଏହା କଳ୍ପିତ ଶିକ୍ଷାମୂଳକ ଉଦାହରଣ; ରୋଗୀଙ୍କ ପ୍ରଶଂସା ବା ଫଳର ନିଶ୍ଚୟତା ନୁହେଁ।

19. ସହଯୋଗୀଙ୍କ ସହ ଅଭ୍ୟାସ

ସହଯୋଗୀଙ୍କୁ ଛଅଟି କଥା ଦେଖିବାକୁ କହନ୍ତୁ: ପ୍ରସ୍ତୁତି, ପାଞ୍ଚ ମିନିଟ୍ ବିଶ୍ରାମ, ସହାରା ସହ ବସିବା, ଖାଲି ବାହୁରେ ଠିକ୍ କଫ୍, ହୃଦୟ ଉଚ୍ଚତା ଓ ଦୁଇ ଫଳ ଲେଖିବା। ଆବଶ୍ୟକ ହେଲେ ପ୍ରଥମେ ଯନ୍ତ୍ର ବିନା ଦେଖାନ୍ତୁ। ମାପ ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପଦକ୍ଷେପ ବୁଝାନ୍ତୁ; ପ୍ରକୃତ ମାପବେଳେ ଶାନ୍ତ ରୁହନ୍ତୁ। ଅସ୍ପଷ୍ଟ କଥା ସମ୍ମାନ ସହ କହିବାକୁ ଦିଅନ୍ତୁ। ଏକା ରହିଲେ ଲିଖିତ ତାଲିକା ବ୍ୟବହାର କରି ସୁଯୋଗରେ ପ୍ରଶିକ୍ଷିତ ପ୍ରଦର୍ଶନ ନିଅନ୍ତୁ। ପଢ଼ିବା ବା ଲେଖିବା କଷ୍ଟ ହେଲେ ଅନୁମାନ ବଦଳରେ ସମ୍ମାନଜନକ ସହାୟତା ଠିକ୍ କରନ୍ତୁ। ଅଭ୍ୟାସ ସରିଛି ଦେଖାଇବାକୁ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଫଳ ସାର୍ବଜନୀନ ଦଳରେ ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଲକ୍ଷ୍ୟ ଦକ୍ଷତା ଓ ଉପକାରୀ ରେକର୍ଡ; ପ୍ରତିଯୋଗିତା ନୁହେଁ।

20. ଭୁଲ୍ ଧାରଣା ଯାଞ୍ଚ ଓ ପରବର୍ତ୍ତୀ କାମ

ଭୁଲ୍ ଧାରଣା: ମହଙ୍ଗା ଯନ୍ତ୍ର ସବୁବେଳେ ଠିକ୍ ଫଳ ଦିଏ। ସତ୍ୟ: ନିର୍ଭରଯୋଗ୍ୟତା ଯାଞ୍ଚ, କଫ୍‌ର ମେଳ ଓ ପ୍ରଣାଳୀ ଦରକାର। ଭୁଲ୍: କେବଳ କମ୍ ଫଳ ଦରକାର। ସତ୍ୟ: ଯୋଜିତ ମାପର ସବୁ ଫଳ ଲେଖନ୍ତୁ। ଭୁଲ୍: ଭଲ ଫଳରେ ଔଷଧ ବନ୍ଦ ହେବ। ସତ୍ୟ: ଔଷଧ ଯୋଗୁଁ ଭଲ ଫଳ ହୋଇପାରେ। ଏବେ କହନ୍ତୁ: କପଡ଼ା ଉପରେ କଫ୍ ଲଗାଇବେ କି? ମାପବେଳେ କଥା କହିବେ କି? କେତେ ବିଶ୍ରାମ? ଦୁଇ ମାପର ଅନ୍ତର କେତେ? ଉତ୍ତର: ନା, ନା, ଅତିକମ୍‌ରେ ପାଞ୍ଚ ମିନିଟ୍ ଓ ଅତିକମ୍‌ରେ ଗୋଟିଏ ମିନିଟ୍। ବାଛିଥିବା ବାହୁ, ସମୟସୂଚୀ ଓ ସମୀକ୍ଷା ତାରିଖ ଲେଖନ୍ତୁ। ରୁଟିନ୍ ଦେଖାଇ ବାକି ପ୍ରଶ୍ନ ଚିକିତ୍ସା ଦଳକୁ ପଚାରନ୍ତୁ। ଘରୋଇ ମାପ ଚିକିତ୍ସାକୁ ସହଯୋଗ କରେ; ବଦଳାଏ ନାହିଁ।

ଉତ୍ସ ଓ ଅଧିକ ପଠନ

• https://www.heart.org/en/health-topics/high-blood-pressure/understanding-blood-pressure-readings/monitoring-your-blood-pressure-at-home
• https://www.nice.org.uk/guidance/ng136/chapter/recommendations
• https://www.cdc.gov/high-blood-pressure/measure/
• https://www.heart.org/en/health-topics/high-blood-pressure/understanding-blood-pressure-readings/when-to-call-911-for-high-blood-pressure

ଏହି ପାଠ ଡାଉନଲୋଡ୍ କରନ୍ତୁ (.txt) ↓ ଲୋଗୋ ସହିତ ପ୍ରିଣ୍ଟ ପ୍ରତି