ଡାକ୍ତରଖାନାରୁ ଘର: ରୋଗୀ ଓ ପରିବାର ପାଇଁ ସୁସ୍ଥତାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶିକ୍ଷା

GSHER Digital Learning Academy ଡାକ୍ତରଖାନାରୁ ଘର: ରୋଗୀ ଓ ପରିବାର ପାଇଁ ସୁସ୍ଥତାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶିକ୍ଷା ଏହା ଶିକ୍ଷା ସାମଗ୍ରୀ। ନିଜ ଚିକିତ୍ସକଙ୍କୁ ସାଙ୍ଗରେ ରଖନ୍ତୁ। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟପୁସ୍ତିକାରୁ ଔଷଧ ବଦଳାନ୍ତୁ ନାହିଁ। ============================================================ 1.2 ଅବସ୍ଥା ଖରାପ ହେବା ଚିହ୍ନନ୍ତୁ ଓ ଜରୁରୀ ପଦକ୍ଷେପ ନିଅନ୍ତୁ ଏହା ଶିକ୍ଷା ପାଇଁ ଅନୁବାଦ। ଅସ୍ପଷ୍ଟ କଥା ଇଂରାଜୀ ପାଠ ସହ ମିଳାଇ ନିଜ ଚିକିତ୍ସା ଦଳକୁ ପଚାରନ୍ତୁ। ## ସମସ୍ୟା ଆସିବା ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ରୁହନ୍ତୁ ଏହି ନିଃଶୁଳ୍କ ପାଠ ଡିସଚାର୍ଜ ପରେ ବୟସ୍କ ଓ ଯତ୍ନକାରୀଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ପେସାଦାର ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ ଦରକାର ଥିବା ପରିବର୍ତ୍ତନ ଚିହ୍ନିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ। ଏଥିରୁ ଲକ୍ଷଣର କାରଣ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ହୁଏନାହିଁ। ଡିସଚାର୍ଜ ଦଳ ଦେଇଥିବା ଆପଣଙ୍କ ରୋଗ ପାଇଁ ବିଶେଷ ବିପଦ ସଙ୍କେତ ମଧ୍ୟ ମାନନ୍ତୁ। ଜରୁରୀ ସଙ୍କେତ ଦେଖାଦେଲେ ପାଠ, ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଭେଟ ବା ଅନଲାଇନ୍ ଉତ୍ତରକୁ ଅପେକ୍ଷା କରନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଯାଞ୍ଚ କରାଯାଇଥିବା ସ୍ଥାନୀୟ ଜରୁରୀ ଯୋଗାଯୋଗ ଓ ନିକଟତମ ଉପଯୁକ୍ତ ଜରୁରୀ ବିଭାଗର ରାସ୍ତା ପାଖରେ ରଖନ୍ତୁ। ଏହି ପାଠ ଜରୁରୀ ଫୋନ୍ ନମ୍ବର ଦିଏ ନାହିଁ; ହସ୍ପିଟାଲରୁ ସଠିକ୍ ସ୍ଥାନୀୟ ସେବା ନିଶ୍ଚିତ କରନ୍ତୁ। ## ଜରୁରୀ ସଙ୍କେତ: ଏବେ ସାହାଯ୍ୟ ନିଅନ୍ତୁ ଛାତିରେ ନୂଆ ତୀବ୍ର ବା ଲଗାତାର ଚାପ ବା ବେଦନା, ବିଶେଷକରି ଝାଳ, ବାନ୍ତି ଲାଗିବା, ଶ୍ୱାସକଷ୍ଟ ବା ହାତ, ହନୁ, ବେକ କିମ୍ବା ପିଠିକୁ ବେଦନା ବ୍ୟାପିଲେ ତୁରନ୍ତ ଜରୁରୀ ସାହାଯ୍ୟ ନିଅନ୍ତୁ। ପ୍ରବଳ ଶ୍ୱାସକଷ୍ଟ, ଧକେଇ ହେବା, ନିଶ୍ୱାସ ଅଭାବରୁ ସାଧାରଣ କଥା ନ କହିପାରିବା, ଓଠ ନୀଳ ବା ଧୂସର ହେବା ଜରୁରୀ ଅବସ୍ଥା। ଗାଢ଼ ଚର୍ମରେ ହାତପାପୁଲି ବା ପାଦତଳର ରଙ୍ଗ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଅଧିକ ଦେଖାଯାଇପାରେ। ଏହାକୁ କେବଳ ଗ୍ୟାସ୍, ଚିନ୍ତା ବା ଅପରେସନ୍ ପରର ସାଧାରଣ ଅସୁବିଧା ଭାବନ୍ତୁ ନାହିଁ। ହଠାତ୍ ମୁହଁ ଗୋଟିଏ ପଟକୁ ଝୁଲିବା, ଗୋଟିଏ ହାତ ବା ଶରୀରର ଏକ ପାର୍ଶ୍ୱ ଦୁର୍ବଳ ବା ସୁନ୍ନ ହେବା, କଥା କହିବାରେ ନୂଆ ଅସୁବିଧା ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍ ସଙ୍କେତ ହୋଇପାରେ। ହଠାତ୍ ଦୃଷ୍ଟିର ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ, ସନ୍ତୁଳନ ହରାଇବା ବା ଅସାଧାରଣ ତୀବ୍ର ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧା ମଧ୍ୟ ଜରୁରୀ ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ ଚାହେଁ। ବ୍ୟକ୍ତି ଶେଷ କେବେ ସ୍ୱାଭାବିକ ଥିଲେ ସମୟ ଲେଖନ୍ତୁ। ଲକ୍ଷଣ ଭଲ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ପଦକ୍ଷେପ ନିଅନ୍ତୁ। ଏହି ଲକ୍ଷଣରେ ନିଜେ ଗାଡ଼ି ଚଳାନ୍ତୁ ନାହିଁ। ବନ୍ଦ ନ ହେଉଥିବା ପ୍ରବଳ ରକ୍ତସ୍ରାବ, ରକ୍ତ ବାନ୍ତି, ଅସୁସ୍ଥ ବା ମୂର୍ଚ୍ଛା ଲାଗିବା ସହ କଳା ଆଲକାତରା ପରି ମଳ, ବା ଅଚେତ ହୋଇ ପଡ଼ିଯିବାରେ ଜରୁରୀ ଯାଞ୍ଚ ଦରକାର। ଜଗାଇବା କଷ୍ଟ, ମୂର୍ଚ୍ଛା ପରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ୱାଭାବିକ ନ ହେବା, ଅସ୍ୱାଭାବିକ ଶ୍ୱାସ, ଖିଚୁଣି, କିମ୍ବା ମୂର୍ଚ୍ଛା ସହ ଛାତି ବେଦନା, ଗୁରୁତର ଆଘାତ, କଥା ବା ଚଳନର ଅସୁବିଧାରେ ଜରୁରୀ ସାହାଯ୍ୟ ନିଅନ୍ତୁ। ଠିକ୍ ହୋଇଗଲେ ମଧ୍ୟ ନୂଆ ମୂର୍ଚ୍ଛାର ଡାକ୍ତରୀ ଯାଞ୍ଚ ଦରକାର; ଡିସଚାର୍ଜ ପରେ ଦଳକୁ ଶୀଘ୍ର ଜଣାନ୍ତୁ। ## ସଂକ୍ରମଣ ଗୁରୁତର ହୋଇପାରେ ସଂକ୍ରମିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରେ ପଡ଼ିଲେ, ପ୍ରବଳ ଶ୍ୱାସକଷ୍ଟ, ଅସାଧାରଣ ନିଦ୍ରାଳୁପଣ, ବହୁତ ଥଣ୍ଡା ବା କମ୍ପନ, କିମ୍ବା ଫିକା, ନୀଳ, ଧୂସର ବା ଦାଗଦାଗ ଚର୍ମ ହେଲେ ସେପ୍ସିସ୍ ଭଳି ଗୁରୁତର ଅବସ୍ଥା ହୋଇପାରେ। ବହୁତ କମ୍ ପରିସ୍ରା ଓ ଅଚାନକ ବହୁତ ଖରାପ ଲାଗିବା ମଧ୍ୟ ଚିନ୍ତାଜନକ। ବିଶେଷକରି ବୟସ୍କଙ୍କ ଜ୍ୱର ନ ଥାଇପାରେ। ବ୍ୟକ୍ତି ଗୁରୁତର ଅସୁସ୍ଥ ଲାଗିଲେ ସବୁ ସଙ୍କେତ ବା ନିଶ୍ଚିତ ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟକୁ ଅପେକ୍ଷା ନ କରି ଜରୁରୀ ସାହାଯ୍ୟ ନିଅନ୍ତୁ। ସାମ୍ପ୍ରତିକ ହସ୍ପିଟାଲ ଚିକିତ୍ସା, ଘା’, ଯନ୍ତ୍ର ଓ ପ୍ରତିରୋଧ ଶକ୍ତି କମାଉଥିବା ଔଷଧ ବିଷୟରେ କୁହନ୍ତୁ। କ୍ୟାନସର ବା ଅନ୍ୟ ବିଶେଷଜ୍ଞ ଦଳ ଜ୍ୱରର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲେ ତୁରନ୍ତ ମାନନ୍ତୁ। ## ଗର୍ଭାବସ୍ଥା ଓ ପ୍ରସବ ପରେ ଏକ ବର୍ଷ ଗର୍ଭବତୀ ଥିଲେ ବା ଗତ ଏକ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଗର୍ଭାବସ୍ଥା ଥିଲେ ଚିକିତ୍ସକଙ୍କୁ କୁହନ୍ତୁ। ତୀବ୍ର ବା ବଢ଼ୁଥିବା ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧା, ଦୃଷ୍ଟି ପରିବର୍ତ୍ତନ, ଛାତି ବେଦନା, ଶ୍ୱାସକଷ୍ଟ, ମୂର୍ଚ୍ଛା, ଲଗାତାର ତୀବ୍ର ପେଟବେଦନା, ଯୋନିରୁ ପ୍ରବଳ ରକ୍ତସ୍ରାବ, ଜ୍ୱର ବା ହାତପାଦରେ ବେଦନା ସହ ଫୁଲା ଥିଲେ ତୁରନ୍ତ ଚିକିତ୍ସା ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ ନିଅନ୍ତୁ। ଦୁର୍ଗନ୍ଧ ଯୋନି ସ୍ରାବ ଓ ଗୁରୁତର ବାନ୍ତି ମଧ୍ୟ ତୁରନ୍ତ ଯାଞ୍ଚ ଚାହେଁ। ନିଜକୁ ବା ଶିଶୁକୁ ଆଘାତ କରିବାର ଚିନ୍ତା ହେଲେ ତୁରନ୍ତ ସାହାଯ୍ୟ ନିଅନ୍ତୁ; ବିଶ୍ୱସ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତି ସାଙ୍ଗରେ ରହନ୍ତୁ ଓ ଜରୁରୀ ପେସାଦାର ଯତ୍ନ ନିଅନ୍ତୁ। ଗୁରୁତର ଲକ୍ଷଣକୁ ମାତୃତ୍ୱର ଅନିବାର୍ଯ୍ୟ ଅଂଶ ଭାବି ଅଣଦେଖା କରନ୍ତୁ ନାହିଁ। ## ଅନ୍ୟ ଖରାପ ପରିବର୍ତ୍ତନ ପାଇଁ ସେହିଦିନ ପରାମର୍ଶ ନିଅନ୍ତୁ ଘା’ର ଲାଲପଣ, ଫୁଲା ବା ସ୍ରାବ ବଢ଼ିବା, ନୂଆ ଜ୍ୱର, ବଢ଼ୁଥିବା ବେଦନା, ବାରମ୍ବାର ବାନ୍ତି, ଔଷଧ ବା ତରଳ ପେଟରେ ନ ରହିବା, ପରିସ୍ରା କମିବା ବା ଦୈନନ୍ଦିନ କାମରେ ବଡ଼ ଅବନତି ହେଲେ ଡିସଚାର୍ଜ ସେବା ବା ଦାୟିତ୍ୱପ୍ରାପ୍ତ ଚିକିତ୍ସକଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ଫୋନ୍ କରନ୍ତୁ। ଆପଣଙ୍କ ଯୋଜନା ଏଗୁଡ଼ିକରେ ଜରୁରୀ ପଦକ୍ଷେପ କହିପାରେ। ଯୋଗାଯୋଗ ନ ହେଲେ, ଲକ୍ଷଣ ବଢ଼ିଲେ ବା ଗୁରୁତର ଅସୁସ୍ଥ ଲାଗିଲେ ତୁରନ୍ତ ସାମ୍ନାସାମ୍ନି ଯତ୍ନ ନିଅନ୍ତୁ; ଜରୁରୀ ସଙ୍କେତରେ ଜରୁରୀ ସେବା ନିଅନ୍ତୁ। ତାଲିକାଟି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନୁହେଁ। ବ୍ୟକ୍ତି ସାଧାରଣଠାରୁ ବହୁତ ଅଲଗା ବୋଲି ଯତ୍ନକାରୀଙ୍କ ମତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ## କାର୍ଯ୍ୟପତ୍ର: ଛୋଟ କାର୍ଯ୍ୟ ଯୋଜନା ଲେଖନ୍ତୁ: ସାଧାରଣ ଲକ୍ଷଣ; ନିଜସ୍ୱ ବିପଦ ସଙ୍କେତ; ଦିନର ଚିକିତ୍ସା ଯୋଗାଯୋଗ; ସେବା ସମୟ ପରର ଯୋଗାଯୋଗ; ଯାଞ୍ଚ ହୋଇଥିବା ଜରୁରୀ ସେବା; ନିକଟତମ ଜରୁରୀ ବିଭାଗ; ଯାତାୟାତ ବା ଆମ୍ବୁଲାନ୍ସ ବ୍ୟବସ୍ଥା; ଔଷଧ ଓ କାଗଜର ସ୍ଥାନ। ପରିବର୍ତ୍ତନ କେବେ ଆରମ୍ଭ, କେତେ ଗୁରୁତର ଓ କିପରି ବଢ଼ୁଛି କୁହନ୍ତୁ। ଔଷଧ ତାଲିକା ଓ କାଗଜ ନିଅନ୍ତୁ, କିନ୍ତୁ ସଂଗ୍ରହ ପାଇଁ ସାହାଯ୍ୟ ବିଳମ୍ବ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ। ନିରାପଦ ହେଲେ ପାଖରେ ରୁହନ୍ତୁ ଓ ଜରୁରୀ ସେବା ପରିଚାଳକଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ମାନନ୍ତୁ। ଅଚେତ ବା କମ୍ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦେଉଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଜୋର କରି ଖାଦ୍ୟ, ପାଣି ବା ବଟିକା ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ। ## ଉଦାହରଣ ଓ ନିଜ ଭାଷାରେ ଅଭ୍ୟାସ ଡିସଚାର୍ଜ ପରେ ଅରୁଣଙ୍କ କଥା ହଠାତ୍ ଅସ୍ପଷ୍ଟ ହୁଏ ଓ ଗୋଟିଏ ହାତ ଦୁର୍ବଳ ହୁଏ। କଥା ଭଲ ହେବା ଆରମ୍ଭ କଲେ ମଧ୍ୟ ଝିଅ ସମୟ ଲେଖି ଜରୁରୀ ସାହାଯ୍ୟ ନିଏ। ସେ ଆସନ୍ତାକାଲିର ଭେଟକୁ ଅପେକ୍ଷା କରେନାହିଁ। କହି ଅଭ୍ୟାସ କରନ୍ତୁ: “ଏହି ସଙ୍କେତରେ ଏବେ ଜରୁରୀ ସାହାଯ୍ୟ। ଏହି ଅନ୍ୟ ପରିବର୍ତ୍ତନରେ ଆଜି ଦଳକୁ ଯୋଗାଯୋଗ। ଯୋଗାଯୋଗ ନ ହୋଇ ଅବସ୍ଥା ଖରାପ ହେଲେ ମୋ ପରବର୍ତ୍ତୀ ପଦକ୍ଷେପ ଏହା।” ଚିକିତ୍ସକଙ୍କୁ ଯୋଜନା ଯାଞ୍ଚ କରିବାକୁ କୁହନ୍ତୁ। ଉତ୍ସ ଓ ଅଧିକ ପଠନ https://www.nhs.uk/conditions/sepsis/ https://www.nhs.uk/conditions/stroke/symptoms/ https://www.nhs.uk/conditions/heart-attack/ https://www.nhs.uk/symptoms/vomiting-blood/ https://www.nhs.uk/symptoms/fainting/ https://www.cdc.gov/hearher/maternal-warning-signs/index.html ନିଜ ବୁଝାମଣା ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ ହଠାତ୍ ହାତ ଦୁର୍ବଳ ଓ କଥା ଅସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇ ପରେ ଭଲ ହେଲା। ପରେ କ’ଣ? 1. କାଲି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅପେକ୍ଷା 2. ନିଜେ ଗାଡ଼ି ଚଳାଇ ସାଧାରଣ ଭେଟକୁ ଯିବା 3. ଏବେ ଜରୁରୀ ସାହାଯ୍ୟ ନେବା ଉତ୍ତର: ଏବେ ଜରୁରୀ ସାହାଯ୍ୟ ନେବା ଭଲ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍ ପାଇଁ ଜରୁରୀ ଯାଞ୍ଚ ଦରକାର।