GSHER Digital Learning Academy
କର୍କଟରୁ ସୁସ୍ଥତା: ରୋଗୀ ଓ ପରିବାର ପାଇଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶିକ୍ଷା

ଏହା ଶିକ୍ଷା ସାମଗ୍ରୀ। ନିଜ ଚିକିତ୍ସକଙ୍କୁ ସାଙ୍ଗରେ ରଖନ୍ତୁ। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟପୁସ୍ତିକାରୁ ଔଷଧ ବଦଳାନ୍ତୁ ନାହିଁ।

============================================================
1.1 ନିଜ ନିଦାନ ବୁଝନ୍ତୁ: ପ୍ରକାର, ଷ୍ଟେଜ୍, ଗ୍ରେଡ୍ ଓ ବାୟୋମାର୍କର
ଏହା ଶିକ୍ଷା ପାଇଁ ଅନୁବାଦ। ଅସ୍ପଷ୍ଟ କଥା ଇଂରାଜୀ ପାଠ ସହ ମିଳାଇ ନିଜ ଚିକିତ୍ସା ଦଳକୁ ପଚାରନ୍ତୁ।

ଏଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତୁ: ରିପୋର୍ଟ ହେଉଛି ତଥ୍ୟ, ଆପଣଙ୍କ ପରିଚୟ ନୁହେଁ
କର୍କଟ ଶବ୍ଦ ଶୁଣିବା ପରେ ଅନ୍ୟ କଥା ମନେ ରଖିବା କଷ୍ଟ ହୋଇପାରେ। ଭୟ, ରାଗ, କାନ୍ଦ କିମ୍ବା ମନ ଶୂନ୍ୟ ଲାଗିବା ସ୍ୱାଭାବିକ। ସବୁବେଳେ ଖୁସି ରହିଲେ ହିଁ ଚିକିତ୍ସା କାମ କରିବ, ଏପରି ନୁହେଁ। ଭଲ ଯତ୍ନ ପାଇବା ପାଇଁ ନିଜ ଭାବନା ଲୁଚାଇବା ଦରକାର ନାହିଁ। ପ୍ରଥମ ଛୋଟ କାମ ହେଉଛି ରୋଗର ସଠିକ୍ ନାମ ଓ ବୁଝାଇବାକୁ ଥିବା ଡାକ୍ତରଙ୍କ ନାମ ଲେଖିବା।

କର୍କଟ ଅନେକ ପ୍ରକାର ରୋଗର ଏକ ସମୂହ। ଅସ୍ୱାଭାବିକ କୋଷ ବଢ଼ି ଶରୀରକୁ କ୍ଷତି କରିପାରେ। ଜିନ୍‌ର ପରିବର୍ତ୍ତନ, ଚାରିପାଖ ତନ୍ତୁ ଓ ଅନ୍ୟ ଜୈବିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଏଥିରେ ଜଡ଼ିତ। ଏହା ଭୁଲ ଚିନ୍ତା, ଦୁର୍ବଳ ଇଚ୍ଛାଶକ୍ତି କିମ୍ବା ବ୍ୟକ୍ତିର ଦୋଷର ପ୍ରମାଣ ନୁହେଁ। ସାଧାରଣତଃ ଛୁଇଁବା, ଏକାଠି ବସିବା କିମ୍ବା ଖାଇବା ଦ୍ୱାରା କର୍କଟ ବ୍ୟାପେ ନାହିଁ। କେତେକ ସଂକ୍ରମଣ କେତେକ କର୍କଟର ଆଶଙ୍କା ବଢ଼ାଏ; ଏଥିପାଇଁ ରୋଗୀଙ୍କୁ ଅଲଗା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

ସଠିକ୍ ନାମ କାହିଁକି ଦରକାର
ପଚାରନ୍ତୁ: ରୋଗ କେଉଁ ଅଙ୍ଗରୁ ଆରମ୍ଭ ହେଲା ଓ କେଉଁ କୋଷରୁ ହୋଇଛି? ସ୍ତନରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ହାଡ଼କୁ ଯାଇଥିବା କର୍କଟକୁ ସାଧାରଣତଃ ବ୍ୟାପିଥିବା ସ୍ତନ କର୍କଟ ଭାବେ ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ। ଏହା ନୂଆ ପ୍ରାଥମିକ ହାଡ଼ କର୍କଟ ସହିତ ସମାନ ନୁହେଁ। ରକ୍ତ, ମସ୍ତିଷ୍କ ଓ ଶିଶୁ କର୍କଟର ବର୍ଗୀକରଣ ଭିନ୍ନ ହୋଇପାରେ। ଦୁଇ ଜଣଙ୍କର କର୍କଟ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଔଷଧ ଓ ଯତ୍ନ ଭିନ୍ନ ହୋଇପାରେ।

ସ୍କାନ୍‌ରେ ସନ୍ଦେହଜନକ ଗାଠି କିମ୍ବା ରକ୍ତ ପରୀକ୍ଷାରେ ଅସ୍ୱାଭାବିକ ଫଳ ଏକାକୀ ସବୁ କଥା କହେ ନାହିଁ। ଅନେକ କର୍କଟରେ ବାୟୋପ୍ସି, ଅର୍ଥାତ୍ ଛୋଟ ତନ୍ତୁ ନମୁନା ନେଇ ପାଥୋଲୋଜିଷ୍ଟଙ୍କ ପରୀକ୍ଷା, ରୋଗ ନିଶ୍ଚିତ କରେ। କେତେକ ରକ୍ତ କର୍କଟରେ ରକ୍ତ କିମ୍ବା ଅସ୍ଥିମଜ୍ଜା ପରୀକ୍ଷା ଦରକାର। କେଉଁ ଫଳରେ ନିଦାନ ନିଶ୍ଚିତ ହେଲା ଓ କେଉଁ ତଥ୍ୟ ଏବେବି ବାକି, ପଚାରନ୍ତୁ।

ରିପୋର୍ଟ ପଢ଼ିବାର ଉପାୟ
ନାମ, ପରିଚୟ ସଂଖ୍ୟା, ନମୁନାର ତାରିଖ, ଅଙ୍ଗ ଓ ଶେଷ ନିଦାନ ଦେଖନ୍ତୁ। କାର୍ସିନୋମା, ସାର୍କୋମା, ଲିମ୍ଫୋମା କିମ୍ବା ଲ୍ୟୁକେମିଆ ଅଲଗା ରୋଗ ଗୋଷ୍ଠୀ। ଇନଭେସିଭ୍, ଇନ ସିଟୁ ଓ ମାର୍ଜିନ୍ ପରି ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିପ୍ରେକ୍ଷ୍ୟରେ ବୁଝନ୍ତୁ। ଗୋଟିଏ ଶବ୍ଦ ଇଣ୍ଟରନେଟ୍‌ରେ ଦେଖି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବେ ନାହିଁ।

ମାର୍ଜିନ୍ ହେଉଛି ଅପରେସନ୍‌ରେ ବାହାର କରାଯାଇଥିବା ତନ୍ତୁର କିନାରା। ପଜିଟିଭ୍ ମାର୍ଜିନ୍‌ରେ ସେହି କିନାରା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କର୍କଟ କୋଷ ଦେଖାଯାଏ। କ୍ଲିୟର୍ ମାର୍ଜିନ୍‌ରେ ସେଠାରେ କୋଷ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ। ଏହା ପରବର୍ତ୍ତୀ ଯୋଜନାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ। କ୍ଲିୟର୍ ମାର୍ଜିନ୍ ମାନେ ଆଉ କୌଣସି ଚିକିତ୍ସା ଦରକାର ନାହିଁ, ଏପରି ନୁହେଁ।

ଷ୍ଟେଜ୍ ଓ ଗ୍ରେଡ୍ ଭିନ୍ନ
ଷ୍ଟେଜ୍ ରୋଗ କେତେ ବ୍ୟାପିଛି ତାହା କୁହେ। ଅନେକ ଠୋସ କର୍କଟରେ TNM ବ୍ୟବହାର ହୁଏ: T ମୂଳ ଟ୍ୟୁମର୍, N ଆଖପାଖ ଲିମ୍ଫ ନୋଡ୍ ଓ M ଦୂରକୁ ବ୍ୟାପିବା ସମ୍ପର୍କିତ। ସବୁ କର୍କଟ ଏହି ପଦ୍ଧତି ବ୍ୟବହାର କରେ ନାହିଁ। ଅଲଗା ରୋଗର ସମାନ ଷ୍ଟେଜ୍ ସଂଖ୍ୟାକୁ ସିଧାସଳଖ ତୁଳନା କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।

ଗ୍ରେଡ୍‌ରେ ମାଇକ୍ରୋସ୍କୋପ୍ ତଳେ କୋଷ କେତେ ଅସ୍ୱାଭାବିକ ଦେଖାଯାଏ ତାହା ବୁଝାଯାଏ। ହାଇ ଗ୍ରେଡ୍ ମାନେ ଷ୍ଟେଜ୍ IV ନୁହେଁ। ଛୋଟ ଟ୍ୟୁମର୍‌ର ଗ୍ରେଡ୍ ମଧ୍ୟ ଉଚ୍ଚ ହୋଇପାରେ। ନିଜ ରିପୋର୍ଟରେ ଦୁଇଟି ଅଲଗା କରି ବୁଝନ୍ତୁ।

ବାୟୋମାର୍କର୍ କ’ଣ
ପ୍ରୋଟିନ୍ କିମ୍ବା ଜିନ୍ ପରିବର୍ତ୍ତନ ପରି ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ଚିକିତ୍ସା ବାଛିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିପାରେ। କେତେକ ସ୍ତନ କର୍କଟରେ ହର୍ମୋନ୍ ରିସେପ୍ଟର୍ ଓ HER2 ଦେଖାଯାଏ। ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କୁ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ମହଙ୍ଗା ଜିନ୍ ପ୍ୟାନେଲ୍ ଦରକାର ନାହିଁ। ପଚାରନ୍ତୁ: ଏହି ଫଳରେ କେଉଁ ଚିକିତ୍ସା ନିଷ୍ପତ୍ତି ବଦଳିବ?

ଟ୍ୟୁମର୍‌ର ଜିନ୍ ପରିବର୍ତ୍ତନ ପରୀକ୍ଷା ଓ ଜନ୍ମରୁ ମିଳିଥିବା ବଂଶଗତ ଆଶଙ୍କାର ପରୀକ୍ଷା ଭିନ୍ନ। ଟ୍ୟୁମର୍ ରିପୋର୍ଟରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଥିଲେ ସନ୍ତାନଙ୍କର ମଧ୍ୟ ଥିବ, ଏପରି ନିଶ୍ଚିତ ନୁହେଁ। ପରିବାର ଇତିହାସ କିମ୍ବା ରିପୋର୍ଟରେ ସନ୍ଦେହ ଥିଲେ ଜେନେଟିକ୍ କାଉନସେଲିଂ ବିଷୟରେ ପଚାରନ୍ତୁ।

ରକ୍ତର ଟ୍ୟୁମର୍ ମାର୍କର୍ ବଢ଼ିବା ଏକାକୀ ରୋଗ ବଢ଼ିବାର ପ୍ରମାଣ ନୁହେଁ। ଡାକ୍ତର ଲକ୍ଷଣ, ସ୍କାନ୍ ଓ ସମୟ ସହିତ ପରିବର୍ତ୍ତନ ମିଶାଇ ଦେଖନ୍ତି। ବିଜ୍ଞାପନ ଦେଖି ବାରମ୍ବାର ପରୀକ୍ଷା କରିବେ ନାହିଁ। ଭବିଷ୍ୟତର ଆକଳନ ମଧ୍ୟ ନିଶ୍ଚିତ ଶେଷ ତାରିଖ ନୁହେଁ; ଏହା ଅନେକ ତଥ୍ୟ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ।

CelluReva ଓ ଘରକାମ
Reset, Revive, Reprogram ଓ Restore ଏଠାରେ ଶିକ୍ଷାର ଗଠନ। ଏହା ଅପରେସନ୍, କର୍କଟ ଔଷଧ, ରେଡିଏସନ୍ କିମ୍ବା ଫଲୋ-ଅପ୍‌ର ପରିବର୍ତ୍ତନ ନୁହେଁ। ସୁସ୍ଥ ଦୈନିକ ଜୀବନକୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ଓ ଟ୍ୟୁମର୍ ଆରୋଗ୍ୟ କରିବାର ଦାବି ଏକ କଥା ନୁହେଁ।

ନିଦାନ କାର୍ଡ ଲେଖନ୍ତୁ: ସଠିକ୍ ରୋଗ ନାମ, ଆରମ୍ଭ ଅଙ୍ଗ, ପୁଷ୍ଟି ପରୀକ୍ଷା ଓ ତାରିଖ, ଷ୍ଟେଜ୍, ଗ୍ରେଡ୍, ବାୟୋମାର୍କର୍, ବାକି ପରୀକ୍ଷା, ଡାକ୍ତର ଓ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଦିନ। ଅଜଣା ସ୍ଥାନ ଖାଲି ରଖନ୍ତୁ। ନିଜ ଭାଷାରେ ଷ୍ଟେଜ୍ ଓ ଗ୍ରେଡ୍‌ର ତଫାତ୍ ପରିବାରକୁ କହନ୍ତୁ। ତିନୋଟି ପ୍ରଶ୍ନ ଲେଖନ୍ତୁ। ଗୁରୁତର ନୂଆ ଲକ୍ଷଣ ହେଲେ ରିପୋର୍ଟ ବୁଝିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅପେକ୍ଷା ନକରି ଚିକିତ୍ସା ସହାୟତା ନିଅନ୍ତୁ।

ଉତ୍ସ ଓ ଅଧିକ ପଠନ
https://www.cancer.gov/about-cancer/diagnosis-staging/diagnosis
https://www.cancer.gov/about-cancer/diagnosis-staging/staging
https://www.cancer.gov/about-cancer/treatment/types/biomarker-testing-cancer-treatment

ନିଜ ବୁଝାମଣା ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ
କର୍କଟର ପ୍ରକାର କେଉଁଥିରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୁଏ?
1. ପାଥୋଲୋଜି ଓ ଚିକିତ୍ସା ଦଳର ମୂଲ୍ୟାୟନ
2. ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ଭିଡିଓ
3. କେବଳ ଗୋଟିଏ ଲକ୍ଷଣ
ଉତ୍ତର: ପାଥୋଲୋଜି ଓ ଚିକିତ୍ସା ଦଳର ମୂଲ୍ୟାୟନ
ସଠିକ୍ ପଦକ୍ଷେପ: ପାଥୋଲୋଜି ଓ ଚିକିତ୍ସା ଦଳର ମୂଲ୍ୟାୟନ। ନିଜ ସ୍ଥିତି ଅନୁସାରେ ଯୋଜନା ପାଇଁ ଚିକିତ୍ସା ଦଳକୁ ପଚାରନ୍ତୁ।